Sợi khô trụng nước xới dầu tương
Lèo lọc có chi ngọt cải đường
Thịt mỏng tèo teo đâu mấy lát
Hành phi lở dở có vài hương
Đũa quơ quá mũi nhai nhem nhẻm
Trán toát mồ hôi quẹt thảm thương
Hủ tiếu lề đường ngon thấy rẻ
Đỡ lòng bao kẻ sống tha phương .
Khi nói đến đặc sản Quảng Ngãi thì ta thường hào hứng nhắc đến nào là Don, bánh bèo, bánh xèo, mạch nha, kẹo gương…nhưng ít ai nhắn đến một hương vị đã đi sâu vào mỗi con người xứ Quảng nói riêng và khắp Sài thành nói chung. Xen lẫn nào là phở, bún bò huế, cơm tấm đêm…nhưng hiếm có món ăn nào có nhiều đặc biệt đến vậy…đó là hủ tiếu gõ .
Hủ tiếu gõ
Giữa âm thanh ồn ã và huyên náo của Sài thành phồn hoa trong guồng quay vội vã một ngày, tưởng như người ta quên lãng đi rồi những tiếng rao khuya “Bánh giò… Bánh giò… ơi” hay tiếng gõ “lách cách, lách cách” của xe hủ tiếu dạo âm thầm quanh những con hẻm nhỏ từng đêm…
http://hutieugo.quangngaionline.vn
Dù Sài Gòn có xuất hiện nhiều quán hủ tiếu sang trọng, điều hòa mát rượi chăng nữa, tô hủ tiếu thậm chí lên tới hơn 50 ngàn, được đánh giá là “quá đủ chất dinh dưỡng” với tôm, mực, thịt, gan, rau…; thì người ta vẫn luôn nhớ “hủ tiếu gõ” – giản dị và thật bình dân. Nhưng hình ảnh quá đỗi thân quen ấy đã trở thành một phần không thể thiếu của cuộc sống đêm Sài thành.
Hủ tiếu là thức quà mà người ta có thể ăn buổi sáng, chiều, tối hay bất kì lúc nào cảm thấy đói lòng. Nhưng có lẽ không gì bằng thưởng thức một tô hủ tiếu vào đêm, khi nắng chói, nóng nực, gắt gay đã tiêu tan, Sài Gòn dịu dàng hơn trong tiết trời thanh mát. Lúc ấy, nghe khói từ tô hủ tiếu bốc lên, cầm muỗng húp một hớp nhẹ nước lèo trong ngọt, bạn sẽ không khỏi xuýt xoa “Sao ngon thế!”
http://hutieugo.quangngaionline.vn
http://www.facebook.com/hutieugo
“Cửa hàng” hủ tiếu gõ thật gọn nhẹ và giản đơn, chỉ là một chiếc xe đẩy “tự chế” khá thuận tiện, có nồi nước lèo thơm ngon luôn có bếp lửa giữ nóng phía dưới, cùng một chiếc tủ kính nhỏ đựng thịt thăn thái mỏng, bò viên; cạnh đó là túi to đựng hủ tiếu cùng chồng chén xếp gọn gàng.

Tại sao dân Sài thành thích ăn hũ tiếu gõ? Vốn nghĩ hẳn món này phải đòi hỏi cách chế biến hay nhiều loại gia vị công phu lắm. Như nước dùng phở gà là nước luộc gà, nước xương, nêm mắm muối, rồi còn vị gừng nướng, hành nướng, quế, thảo quả hoa hồi… Vậy mà bất ngờ làm sao khi nghe cô bán hủ tiếu chia sẻ “Nó ngon ngọt từ nước xương heo không à”.
Thành phần đầy đủ của một tô hủ tiếu cũng hết đỗi giản dị và khiêm nhường, mỗi thứ một chút; một chút hủ tiếu (sợi trắng mịn, nhỏ như sợi mì vằn thắn nhưng mềm hơn nhiều), tí tẹo giá, vài lát thịt thăn thái “siêu mỏng”, hẹ, hành khô và miếng tóp mỡ bùi thơm chỉ bé bằng hạt đậu, mới cảm thấy vị “bùi thơm” thì miếng tóp mỡ đã tan trong họng mất rồi. Vậy thì sức hấp dẫn nằm ở đâu? “Đặc biệt ở chỗ chẳng có gì đặc biệt ấy”, khi những cái bình thường kết hợp với nhau lại làm nên một hương vị “không bình thường” chút nào, ăn rồi sẽ phải “nhớ nhớ, thèm thèm” muốn thưởng thức thêm tô nữa, tô nữa…
Thêm một điều “vui vui” được thổ lộ từ một người “nghiền hủ tiếu”, anh cười “Khoái ăn hủ tiếu còn vì lúc nào cũng được hắt xì hơi”. Sao kì vậy ta? Thì ra tô hủ tiếu lúc nào cũng nóng hổi, lại được rắc thêm hạt tiêu xay, nên chỉ cần hít nhẹ một hơi là “hạt tiêu từ tô bay lên mũi”; “hắt xì”, nhưng chính lúc đó bạn mới cảm nhận được thấu đáo và chân thực nhất mùi thơm của tô hủ tiếu đang nghi ngút khói. Bạn có thể dùng với chanh, ớt tươi hay tương ớt tùy thích.
Trước đây, chỉ với 3 ngàn, bạn đã có một tô hủ tiếu cầm muốn bỏng tay; thậm chí hai ngàn thôi đã là đủ cho “hủ tiếu nghèo” hay “hủ tiếu không người lái” (tức hủ tiếu không có thịt). Bây giờ, vật giá tăng nên “tô hủ tiếu” cũng từ đó tăng theo lên 5-6 ngàn đồng. Dẫu thế, đừng nghĩ đây là món ăn chỉ của xóm bình dân, bởi chẳng hiếm gặp những người ăn mặc sành điệu, phóng SH dừng lại sụp soạt với “hủ tiếu không người lái”. Khẽ hỏi: “Sao ăn đơn giản vậy anh?”, thì câu trả lời sẽ là “Tiệc tùng nhiều quá, giờ nhìn thấy tôm thịt ớn lắm, ăn hủ tiếu gõ sao thấy thanh ngọt và ngon ghê”.
Thêm một chút nước lèo là được “hủ tiếu không người lái”

Đó phải chăng là nghịch lí của cuộc sống hiện đại và sang trọng? Khi được ăn nhiều món ngon, cầu kì và đắt tiền như hải sản cá, tôm, cua chẳng hạn; một khoảnh khắc bỗng được nếm lại “hủ tiếu gõ” – cái món mà có lẽ chỉ hay ăn vào “thời còn nghèo” – chợt giật mình tự hỏi “Sao cái món bình dân rẻ tiền lại ngon đến thế?” Phải chăng nước lèo chỉ từ xương heo và dùng với thịt heo đơn sơ thì lại thiệt ngon, chứ thêm nhiều mỡ, mực, tôm vào thì vị ngọt trong giản dị sẽ không còn nữa?
“Cho em thêm tương ớt nha chị ơi!”
Thơm ngon một cách bình dị chính là sức cuốn hút làm nên sự tồn tại của “hủ tiếu gõ” bao năm nay giữa Sài Thành tấp nập. Một buổi tối, một đêm khuya, một đêm mưa… hay khoảnh khắc nào chợt cảm thấy hơi lạnh và đói, thoáng nghe “lách cách lóc cóc” đâu đây, dừng lại thưởng thức “hủ tiếu gõ” nhé – chỉ một tô trong những con hẻm sâu trên đường Phan Xích Long, Nguyễn Đình Chiểu, Xô Viết Nghệ Tĩnh…, bạn hẳn sẽ cảm thấy ấm lòng.
Saigon về khuya (kể cả những đêm mưa lạnh), tại các khu phố bình dân, sâu trong các con hẻm vẫn nghe tiếng rao hàng: “Bánh giò… ơ!”Bánh giò… ơ!” và tiếng gõ “lóc cóc,”lóc cóc.”à Đó đích thị là tiếng “rao mời” của hủ tiếu gõ.
Bánh giò thì 2 ngàn đồng một cái nóng hổi “vừa thổi vừa ăn,” còn hủ tiếu “gõ” thì 3 ngàn đồng một tô cũng nóng hôi hổi không thổi ăn cũng được nhưng “phỏng” lưỡi … ráng chịu. Nếu “khổ chủ” nghèo, chỉ có hai ngàn thì người bán hủ tiếu gõ cũng không ngần ngại bán “tuốt,” dĩ nhiên đó là một tô hủ tiếu “không người lái,” tức không có thịt. Ăn vậy càng “diet.” Tốt chán!
Nói về thịt trong hủ tiếu gõ (bao giờ cũng là thịt heo) luôn được “xắt” rất ư là”nghệ thuật.” Miếng thịt cũng “to” như những hàng hủ tiếu bình thường khác, nhưng “bề dầy” luôn rất “khiêm tốn” vì luôn mỏng nhự.. tờ giấy. Với dáng vẻ “mỏng manh, kiêu sa” như vậy của vài “lát” thịt “xiển dương” cho tô hủ tiếu gõ, có lẽ chỉ hợp với cách ăn uống của các “yểu điệu thục nữ,” tiểu thư con nhà giàu (?)Chứ với dân lao động thì vài lát thịt mỏng tanh như vậy, ăn chưa đủ dính “kẽ răng.” Nhưng biết làm sao được? Vì tiền nào của nấy! Muốn ăn ngon, ăn no thì vô khu người Hoa trong Chợ Lớn, ăn tô hủ tiếu Nam Vang 25 ngàn đồng một tô, đủ cả thịt, tôm, gan, mỡ…
Nhưng ăn hủ tiếu gõ không ai mê ăn thịt, chủ yếu ăn lót lòng cho đỡ đói hầu tìm giấc ngủ qua đêm. Hủ tiếu gõ được cái luôn nóng, phục vụ tận nơi, cũng đầy đủ giá, hẹ, chanh, ớt, tăm… Nếu cảm thấy tô hủ tiếu 3 ngàn ăn không đủ no, có thể tùy “hỷ” thêm vào… “cơm nguội” rồi “xịt” thêm nước tương, dầm vài ba trái ớt hiểm cay “xé lưỡi” là cũng đủ “ngất ngư con tàu đị”à Có điều lạ là hầu như tất cả những người bán bánh giò dạo là dân Bắc, thì hầu hết những người bán hủ tiếu gõ là dân miền Trung gốc Quảng Ngãi.
Dân Nam “bản địa” không bán hủ tiếu gõ mà bán hủ tiếu “thất nghiệp.” Hủ tiếu “thất nghiệp” giống hủ tiếu gõ về mặt “nội dung” và giá cả nhưng khác hủ tiếu gõ về “hình thức” bán.

Chẳng hạn, trong một xóm nghèo của người miền Nam, một gia đình nào đó đang “thất nghiệp” và nhận thấy đầu hẻm đang còn trống bèn bày ra đó vài cái bàn, cái ghế, đặt thùng “nước lèo” ít “phụ tùng” rồi “nổi lửa” bán hủ tiếu “thất nghiệp” cũng 3 ngàn đồng một tộ Nhưng họ không đi dạo trong hẻm và không… gõ. Hủ tiếu “thất nghiệp” luôn ngồi “cố định” và thường là chỉ bán buổi sáng, hoặc trưa, tuyệt nhiên không bán vào lúc tối, hoặc đêm. Người bán hủ tiếu thất nghiệp và người ăn hủ tiếu thất nghiệp thường là người cùng xóm quen thân lâu đời, do vậy khi bị “kẹt”chưa có việc làm có thể ra ăn rồi “ký sổ” khi nào đi làm có tiền sẽ “thanh toán.” Có lẽ chính vì vậy mà người Nam gọi hủ tiếu đầu hẻm là hủ tiếu “thất nghiệp.”
Ngược lại, hủ tiếu gõ do người Trung bán thì đều là dân “nhập cư” và họ không thân quen với cư dân “bản địa” đủ để cho.. thiếu. Nồi “nước lèo” của hủ tiếu gõ được đặt trên một chiếc xe “lưu động,” được thiết kế như một “quầy” bán hủ tiếu bình thường. Giúp cho người “chủ quán” đẩy từ khu nhà trọ ra “góc phố” nào đó mà họ “nhắm” là thuận lợi thì dừng lại và bầy bàn ghế rạ Nếu khách ăn đông thì một hoặc hai “đệ tử” (những đứa nhỏ 13.14 tuổi, được thuê, cũng ở quê ra) sẽ bưng bê, chạy bàn cho khách ăn ngay tại vỉa hè, nếu khách vắng, hoặc trời mưa, các “đệ tử” này phải đi sâu vào các con hẻm, vừa đi vừa gõ “lóc cóc,”lóc cóc”à để mời khách.
(Dụng cụ để gõ là một cây sắt nhỏ “đập” đều đều vào một miếng gang hay thép chi đó, có khi là hai khúc gỗ tốt – tùy phương tiện khả thi).
Hủ tiếu gõ nói chung là “cơ động” và “chuyên nghiệp” hơn hủ tiếu “thất nghiệp.” Vì hủ tiếu gõ bán ngày tới hai “cữ.” Cữ 1, từ một giờ trưa tới 5 giờ chiều (địa điểm thường gần khu lao động, xí nghiệp may). Cữ 2 – từ 7 giờ tối tới 1 giờ sáng (địa điểm gần xóm lao động nghèo nhưng cũng phải tiện đường cho xe cộ) vì dân đi chơi hay làm ăn khuya cũng thường hay ghé ăn hủ tiếu gõ.
Hủ Tiếu Gõ
http://hutieugo.quangngaionline.vn
http://www.facebook.com/hutieugo
hutieugo.quangngaionline.com
facebook.com/hutieugo

Comments (9)

  1. Hủ Tiếu Gõ
    Posted on 25/05/2011
  2. Sky G
    Posted on 25/05/2011
  3. Pull_Man
    Posted on 25/05/2011
  4. Bùi Nhật Tiến
    Posted on 15/06/2011
  5. hieupham
    Posted on 29/06/2011
  6. rainbow_qn
    Posted on 16/12/2012
  7. vanthiluyna
    Posted on 05/03/2013
  8. AmThucHienHau
    Posted on 15/10/2013
  9. AmThucHienHau
    Posted on 15/10/2013

Give a Comment