Xuân Quê Hương lần I: Tết Canh Dần ở xã Bình Minh

Mấy ngày trước Tết Canh Dần 2010, một đoàn sinh viên Quảng Ngãi đang học ở Sài Gòn về xã Bình Minh, huyện Bình Sơn, mang quà Tết cho những gia đình vừa mất nhà trong bão Ketsana. Đó là lần đầu tiên chương trình Xuân Quê Hương được tổ chức. Bài này kể lại chuyến đi ấy qua bài viết đăng trên diễn đàn Người Quảng Ngãi tháng 3/2010, những trả lời bên dưới và lời người trong cuộc nhắc lại một năm sau.

Sau cơn bão Ketsana

Cuối tháng 9/2009, bão Ketsana đổ bộ vào Quảng Ngãi. Bài viết trên diễn đàn gọi đó là cơn bão mạnh cấp 13, đã cướp đi nhiều sinh mạng và nhà cửa của bà con. Mấy tháng sau, Hội đồng hương sinh viên Quảng Ngãi ở Thành phố Hồ Chí Minh, cùng Hội Người Quảng Ngãi tại thành phố, đứng ra làm một chương trình cho dịp Tết, đặt tên là Xuân Quê Hương.

Mục đích được viết rõ trong bài: hỗ trợ một phần vật chất cho những gia đình thiệt hại nặng trong bão lũ, và “sưởi ấm thêm tình thương yêu giữa những người con xa xứ với đồng bào nơi đất mẹ thân thương”. Chương trình hướng đến 50 gia đình của các em học sinh tiểu học xã Bình Minh, một xã miền núi của huyện Bình Sơn. Người đi không chỉ để trao quà. Ban tổ chức muốn các bạn sinh viên được tận mắt thấy cái cơ cực của bà con, qua những việc làm thật ở địa phương: giúp sửa sang nhà cửa, trao quà nhỏ, cho bà con một cái Tết ấm hơn.

Một ngày ở Bình Minh

Ngày đi là 25 tháng Chạp. Ban tổ chức hợp đồng hai chiếc xe, chở sinh viên từ nhiều trường: Cao đẳng Công Thương, Đại học Nông Lâm, Ngân hàng, Ngoại thương, Kinh tế, Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hồng Bàng ở Sài Gòn, cả Đại học Quy Nhơn. Lên tới xã, đoàn tặng quà cho các em nhỏ, đến thăm và tặng quà cho những gia đình bị mất nhà cửa. Rồi cùng đoàn viên huyện Bình Sơn dọn vệ sinh nghĩa trang liệt sĩ, thắp hương cho các anh.

Ảnh của ngày hôm ấy nay đã mất, chỉ còn mấy dòng chú thích người đăng viết dưới từng tấm: “Tặng quà cho các em nhỏ”, “Thắp hương cho các anh”, “Nghỉ giải lao”, “Toàn lực lượng đây”. Dưới tấm ảnh dọn nghĩa trang, người đăng ghi thêm một câu: “Tuy mệt, nhưng vui cực kỳ”. Cuối ngày là buổi giao lưu với đoàn viên huyện Bình Sơn, có ca hát, trái cây, rượu cần và nhảy sạp.

Bao nhiêu người đã đi? Mỗi lần nhắc lại, con số lại khác. Bài đăng tháng 3/2010 ghi Ban tổ chức tuyển chọn 120 bạn sinh viên. Cuối năm ấy, khi mở topic bàn làm lần thứ hai, admin TrungKien nhắc lại là gần 100 bạn tham dự, còn trong bảng điểm lại các chương trình của năm thì ghi 78 bạn sinh viên, kinh phí 6 triệu đồng. Ban biên tập giữ nguyên cả ba con số như trong tư liệu.

Những người tiếc vì biết muộn

Bài kể lại chuyến đi đăng ngày 26/3/2010, khi diễn đàn còn rất mới. Topic ấy sống suốt cả năm, người vào sau cứ tiếc. mr.haids viết: “Vui quá vây ta, rât tiếc là minh biết hơi muộn”. Một bạn học sinh hỏi: “vui thế sao chỉ là sv thôi, hs ko dc tham gia ak”. Có bạn ở quận 9 hỏi năm 2010 còn hoạt động nữa không. Có bạn ở Đà Nẵng hỏi ngoài ấy có chương trình gì không, vì “bọn em ở ngoai nay buồn quá”.

Admin TrungKien trả lời từng người, lần nào cũng một ý: sắp tới còn nhiều chương trình, cứ theo dõi diễn đàn. Tháng 5/2010 anh viết: “Sẽ phấn đấu hết mình cho các hoạt động của Sinh viên Quảng Ngãi tại Tp.HCM và các tỉnh khác.” Tháng 9, Rio vào kể dự định tổ chức cho các em mồ côi trong tỉnh ăn Tết. Tháng 11, TrungKien đặt vấn đề: nếu mọi người đồng lòng đồng sức thì năm nay làm Xuân Quê Hương lần 2. Đầu tháng 12, lao_dong_ta vào xin “1 vé”, rồi thêm: “tinh thần ham hố của ta lại dâng cao như ngày nào oài”.

Bài học của lần đầu

Khi bàn lần II, người đã đi lần I nói thẳng. Một thành viên viết rằng năm ngoái tổ chức chưa tốt: “Kế hoạch thì một đường còn thực hiện thì một nẻo.” Admin TrungKien nhận phần thiếu sót. Đó là chương trình đầu tiên do chính sinh viên tự tổ chức để hướng về quê nhà, “Cũng chỉ là sinh viên năm 2 – 3 thôi mà.” Có nhiều chuyện không lường trước, phát sinh thì lúng túng. Anh viết tiếp: “Nhưng mà có như vậy thì lần sau mới rút kinh nghiệm và làm bài bản hơn.”

ThieuHoa, một người đã đi lần I, góp ý kỹ hơn: “Như năm ngoái mình đến tổ chức phát quà, làm vệ sinh, liên hoan nhẹ rồi hết việc, mọi người đành phải kéo nhau xuống biển.” Lúc phát quà, chỉ một số em, một số gia đình được nhận, và ThieuHoa tự hỏi danh sách nhận quà đã đúng người, đúng việc chưa. Lời đề nghị cho lần sau là làm thêm ngày hội cho thiếu nhi, có trò chơi vận động, gian hàng trí tuệ, giao lưu kỹ năng sống, vì “mình đi tình nguyện nên đúng nghĩa của nó.”

Kế hoạch lần II ra đời một tháng sau có ngày truyền thống 25 tháng Chạp, có việc làm cụ thể là phát quang đường làng, dọn nghĩa trang, có ban tổ chức chia việc theo từng đội. Lần II về xã Bình Chương, cũng ở huyện Bình Sơn. Trả lời một thành viên hỏi chuyện đi lại, TrungKien nhắc rằng năm nay gần hơn năm ngoái ở Bình Minh, “năm ngoái cũng có nhiều bạn đi xe máy”.

Đọc tiếp

Chuyện chuẩn bị và ngày 25 tháng Chạp năm sau ở bài Xuân Quê Hương lần II ở xã Bình Chương. Cũng năm 2010 ấy, sinh viên Quảng Ngãi còn làm Mùa hè xanh “Hướng về Lý Sơn” và Tiếp sức mùa thi. Các lần Xuân Quê Hương, từ Bình Minh đến Hành Thiện, được kể ở bài Xuân Quê Hương: sinh viên Quảng Ngãi về quê làm tình nguyện Tết.

Bài viết lại từ tư liệu diễn đàn Người Quảng Ngãi: bài giới thiệu chương trình Xuân Quê Hương đăng tháng 3/2010 cùng các trả lời, và các topic bàn chuẩn bị lần II (12/2010 – 1/2011). Câu trong ngoặc kép giữ nguyên chữ gốc, kể cả lỗi gõ. Địa danh theo tên gọi thời đó. Ảnh gốc đã mất nên dùng ảnh minh họa. Ban biên tập lược họ tên thật, số điện thoại, email và một lời chê.