Người xa quê xa quê
Tết quê của người Quảng Ngãi xa quê trên diễn đàn (2010–2017)
· 5 phút đọc
Trên diễn đàn Người Quảng Ngãi, Tết đến sớm hơn lịch. Từ đầu tháng Chạp đã có topic hỏi vé xe, rủ nhau về làm tình nguyện, rồi tới mấy ngày giáp Tết là lời chúc, là thơ, là những trang tâm sự của người về quê lẫn người ở lại. Bài này dẫn đường qua những bài Tết của thành viên mà Ban biên tập đăng lại hoặc viết lại, kể theo mùa Tết năm ấy.
Tháng Chạp bắt đầu từ tấm vé xe
Thành viên diễn đàn phần lớn là sinh viên và người đi làm ở Sài Gòn. Với họ, chuyện Tết đầu tiên là chuyện về: mua được vé chưa, đi xe nào, có ai đi chung. Năm 2010, hội đồng hương sinh viên ở từng trường tự thuê xe. Người không mua được vé thì rủ nhau thuê xe nhỏ, chạy đêm 26 tháng Chạp. Từ Tết Nhâm Thìn 2012, chính diễn đàn làm chương trình Xe Tết Quảng Ngãi, mỗi mùa hứa đưa hơn hai nghìn rưỡi đồng hương về quê. Chuyện những chuyến xe ấy, kể cả người nhờ gửi chiếc xe máy với cái TV về nhà, ở bài Chuyến xe về quê ăn Tết.
Cũng tháng Chạp, có những người về sớm để làm việc khác: sinh viên Quảng Ngãi ở Sài Gòn về một xã nghèo quê mình đúng ngày 25 tháng Chạp, tặng quà, dọn nghĩa trang liệt sĩ, ở bài Xuân Quê Hương.
Tết Tân Mão 2011: lời chúc giữa 4rum
Mùa Tết diễn đàn đông người nhất là Tết Tân Mão 2011. Chiều 31/1/2011, tức 28 tháng Chạp, KhacLong381 mở topic chúc Tết cho cả nhà: “Anh chị em 4rum chúng ta sao không gởi đến nhau lời chúc nhân dịp đầu xuân nhỉ.” Lời chúc đủ cả an khang thịnh vượng, vạn sự như ý, kèm một ly mời và một lời đòi lì xì rất diễn đàn: “Lì xì nào anh chị em”, “Nhanh nhanh lên nhé, bao lì xì có hạn đó.”
Những ngày ấy, mấy thành viên viết về Tết theo cách riêng của mình. Giữa tháng Chạp, Huynh_dp2003 đăng bài thơ Mơ xuân đất khách: ở quê mai vàng, vạn thọ, bánh tét ấm bếp lò, còn người xa xứ thì hẹn đến xuân sau. Ngày 29/1, sakura viết Tâm sự ngày xuân cho cái Tết đầu tiên không về quê: nhớ lời mẹ dặn sáng mùng Một phải cười thật tươi, ra giếng múc một gầu nước thật trong để rửa mặt, nhớ đường từ nhà nội qua nhà ngoại rồi đi chơi tới hết Tết.
Người về chưa chắc đã vui
Đúng ngày mùng Một, ParkJiJongII, sau ba năm ăn Tết xa nhà ở Hà Nội, về Quảng Ngãi ăn Tết với mẹ. Gió biển miền Trung không rét như ngoài Bắc, vậy mà người viết thấy lạnh hơn, đi lẻ loi giữa phố tìm một chút hơi ấm. Bài Nỗi buồn ngày Tết khép lại bằng một dòng ngắn: cái Tết buồn. Hôm sau, một thành viên khác dậy lúc 9 giờ 30 sáng đầu năm, thấy lạc lõng, rồi viết một trang nhật ký mà đoạn nào cũng mở bằng câu một năm nữa qua rồi, ở bài Tết nay ta lại một mình.
Đọc lại những bài ấy bây giờ, cái hay là sự thật thà. Không ai viết Tết như trên báo. Người ta kể đúng cái mình thiếu: một mâm cơm đủ người, một gầu nước giếng nhà, một người để nắm tay.
Giữa Sài Gòn tìm chút Quảng
Không phải ai cũng về được. Tháng 3/2011, trong một topic thơ tình, caothang80 viết mấy dòng không dính gì tới chuyện tình yêu, mà người xa quê nào đọc cũng thấy mình trong đó. endless_love đọc xong, chép lại nguyên văn và viết thêm rằng hạnh phúc đôi khi đơn giản thế.
Giữa Sài Gòn hoa lệ, bắt gặp chữ DON trên tấm bảng nho nhỏ treo trước ngôi nhà lọt thỏm giữa những nhà cao tầng, vậy mà làm ta cứ ngơ ngẩn đứng nhìn, chút hương vị quê nhà làm ấm lòng kẻ xa quê. Để rồi thỉnh thoảng, chẳng có việc gì cũng muốn chạy ngang ngôi nhà ấy.
Giữa Sài Gòn nắng bụi khói xe, chỉ là cái biển số xe 76 vô tri vô giác, vậy mà làm lòng ta dịu lại. Để rồi thành thói quen, ra đường lại căng mắt tìm 76.
Giữa Sài Gòn nghe được giọng Quảng, lại lân la làm quen để được trò chuyện, nghe giọng quê mà lưu luyến tình đồng hương.
Giữa Sài Gòn tìm được chút Quảng lại thấy lòng bình yên…
Don là món hến nhỏ của sông Trà, nấu canh ăn với bánh tráng; 76 là đầu biển số xe Quảng Ngãi. Hai thứ ấy, với người Quảng ở Sài Gòn, gần như là một tấm vé về quê trong ngày thường.
Các bài trong loạt
- Chuyến xe về quê ăn Tết của người Quảng Ngãi ở Sài Gòn (2010–2016)
- Mơ xuân đất khách (thơ, Huynh_dp2003, 20/1/2011)
- Tâm sự ngày xuân (sakura, 29/1/2011)
- Tâm sự của Park: Nỗi buồn ngày Tết (ParkJiJongII, 3/2/2011)
- Tết nay ta lại một mình (4/2/2011)
Gửi về Ban biên tập
Ai còn nhớ một cái Tết xa quê, một chuyến xe đêm 26 tháng Chạp hay một phong tục ngày Tết ở làng mình, xin gửi về Ban biên tập. Bài gửi về sẽ ghi đúng nick hoặc tên người viết muốn dùng.
Bài viết lại từ tư liệu diễn đàn Người Quảng Ngãi 2010–2017: topic chúc Tết Tân Mão của thành viên KhacLong381, một trả lời của thành viên caothang80 trong topic thơ tháng 3/2011, cùng các bài Tết được đăng lại trong loạt. Câu trong ngoặc kép và đoạn trích giữ nguyên chữ gốc. Ảnh minh họa.
