Mùa bão lũ trên diễn đàn: khi quê nhà gặp nạn (2010–2020)

Ở xa quê, người Quảng nghe tin bão về là ngồi không yên. Trên diễn đàn Người Quảng Ngãi, mỗi mùa bão lũ lại có những topic chép tin, những lời hỏi thăm, những cách góp sức nhỏ từ Sài Gòn. Bài này nhìn lại mấy lần quê nhà gặp nạn qua lời thành viên: bão Conson tháng 7/2010, lũ miền Trung tháng 10/2010, mùa nước lên năm 2011, và đợt dịch năm 2020.

Tháng 7/2010: những con tàu ngoài Hoàng Sa

Giữa tháng 7/2010, cơn bão số 1 năm ấy, bão Conson, quét qua vùng biển Hoàng Sa đúng lúc nhiều tàu cá Quảng Ngãi đang đánh bắt hoặc tìm chỗ tránh trú ở đó. Trong mấy ngày 19 và 20/7, thành viên diễn đàn đăng lại liên tiếp tin các báo. Theo những tin ấy, tàu Hải quân từ Đà Nẵng ra khơi trong mưa bão, tiếp dầu, nước ngọt, lương thực cho các tàu cá bị nạn, cứu và chăm sóc những ngư dân bị thương rồi lai dắt tàu hỏng về đất liền. Một tàu cá của ngư dân Lý Sơn bị chìm, mười người được một tàu chở hàng nước ngoài trên đường đi Hồng Kông vớt lên, được Tổng lãnh sự quán và cộng đồng người Việt ở đó lo chi phí ăn ở, chữa trị và thủ tục đưa về. Mười bốn ngư dân bị thương, đều quê xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, được đưa về nhà. Nhưng đến tối 19/7, các báo vẫn ghi Quảng Ngãi còn 17 ngư dân mất tích.

Dưới những bản tin, thành viên trả lời bằng chuyện của làng mình. Mystars, một smod của diễn đàn, viết: “Thật đáng thương cho cái cảnh mẹ chờ con, vợ chờ chồng, cha chờ con.(mình dân Bình Châu ma, mình biết)”. Anh mong bà con rút kinh nghiệm, vì trên Biển Đông vừa có thêm một cơn bão mới. xuannuong gõ không dấu, nhờ Mystars gửi lời thăm hỏi các gia đình bị nạn ở quê anh: “Thuong sao cai canh vo con nuoc mat đầm đìa ngoi tựa cửa nhin ra bien để ngong trông tin chồng.” Người làng biển nào đọc câu ấy cũng thấy lại cảnh những ngày chờ thuyền về.

Tháng 10/2010: góp sức từ Sài Gòn

Tháng 10/2010, lũ lớn tràn qua nhiều tỉnh miền Trung. Ngày 18/10, một thành viên lập topic ngay sau khi xem thời sự trên truyền hình, rủ cả diễn đàn nhắn tin ủng hộ đồng bào lũ lụt theo chương trình của đài truyền hình. Gần một tháng sau, suchao_dp vào khoe: “Q gửi rồi, 15 ngàn lun đó!!! Mấy anh mấy chị cũng gửi đi nha”.

Ngày 28/10, mr.haids mở topic “Góp chút sức vì Miền Trung dấu yêu..!”. Anh viết rằng bão lũ đã gây thiệt hại rất nhiều cho quê hương, “nhà mất, người mất, người còn thì đói khổ bệnh tật”, mà sinh viên chưa đủ sức làm gì lớn. Rồi anh chỉ một cách: ở Nhà Văn hóa Thanh niên TP.HCM, câu lạc bộ thư pháp Quang Lĩnh đang bán tranh thư pháp và cho chữ, tiền thu được gửi về miền Trung. Anh kể chuyện mình: “Vì bận làm đồ án Tốt Nghiệp nên Tối thứ 07 và chủ nhật này mr.haids mới tham gia bán Thư Pháp giúp cùng các anh chị, cô chú trong CLB của nhà Văn Hóa Thanh Niên”. Có người vào hỏi đường tới Nhà Văn hóa Thanh niên. Binhtrong_k36 thì tiếc: “tiếc là ko còn ở quê!!! nếu k tham gia rồi.”

Những ngày mưa ấy, nỗi nhớ quê của người xa nhà còn được kể trong bài Mưa miền Trung và nỗi nhớ.

Tháng 10/2011: “QUẢNG NGÃI quê mình ngập trong nước”

Trưa 18/10/2011, có người mở một topic chỉ có cái tên: “QUẢNG NGÃI quê mình ngập trong nước”. Thân bài để trống. Một giờ sau, sutrove vào trả lời bằng mấy câu thơ đặt tên “THẾ MỚI GỌI LÀ MÙA ĐÔNG”:

Mùa mưa năm nay khác năm xưa
Nước lũ năm nay lại khác xưa
Và mực nước cứ cao dần theo tháng năm
Cùng kỷ lục năm sau đạp đổ kỷ lục năm trước.

Topic dừng ở đó. Nhưng người Quảng nào từng thấy nước lên ngập đồng, ngập đường ở quê thì hiểu vì sao người ta chỉ kịp viết một cái tên.

Năm 2020: khi quê nhà thành điểm nóng

Gần mười năm sau, tháng 8/2020, Quảng Ngãi thành một trong những điểm nóng của dịch Covid-19. Lúc này diễn đàn đã thưa người từ lâu, nhưng Ban quản trị vẫn đăng lên đó lời phát động quyên góp hỗ trợ quê nhà, gửi tới người Quảng ở TP.HCM. Ban quản trị viết: ở xa thì không góp được người, nên góp tinh thần và vật chất. Quê cần khẩu trang, đồ bảo hộ, kính chắn, găng tay, nước sát khuẩn, máy đo thân nhiệt; cần gạo, mì tôm, lương khô, sữa, bột giặt, kem đánh răng; cần cả quạt, tủ lạnh mini và tủ đông cho các trung tâm y tế tuyến huyện. Điểm nhận đồ đặt ở Tân Phú, Tân Bình và Thủ Đức: một nhà xe, một quán ăn, một quán chè.

Lời cam kết đi kèm ghi rằng mọi đóng góp sẽ được lập danh sách, công khai trên fanpage Người Quảng Ngãi Xa Quê và group đồng hương, hàng sẽ đưa tận tay các khu cách ly và người cần, để không có cảnh “nơi cần thì không có còn nơi có thì lại không cần”. Từ cơn bão năm 2010 đến đợt dịch năm 2020, cách người Quảng xa quê hướng về nhà vẫn vậy: ai có gì góp nấy.

Đọc tiếp

Những ngư dân Lý Sơn trong cơn bão năm ấy là người của hòn đảo được kể ở bài Lý Sơn: đi đâu, ăn gì. Những việc thiện nguyện khác của sinh viên Quảng Ngãi ở Sài Gòn có ở bài Lá lành đùm lá rách. Toàn bộ các chuyến thiện nguyện ở bài Thiện nguyện trên diễn đàn Người Quảng Ngãi.

Bài viết lại từ tư liệu diễn đàn Người Quảng Ngãi: các tin về bão Conson thành viên đăng lại từ báo Dân trí và các báo khác (7/2010), topic nhắn tin ủng hộ và topic bán thư pháp ủng hộ đồng bào lũ lụt (10/2010), topic mùa nước năm 2011, lời phát động quyên góp của Ban quản trị (8/2020), cùng các trả lời. Phần tin bão được Ban biên tập kể lại bằng lời mình, không chép báo. Câu trong ngoặc kép và câu thơ giữ nguyên chữ gốc, kể cả lỗi gõ. Ảnh gốc đã mất nên dùng ảnh minh họa. Ban biên tập không ghi tên ngư dân, số hiệu tàu, tên thật người tổ chức; lược số tài khoản, số điện thoại, địa chỉ của các bài gốc.