Mưa miền Trung và nỗi nhớ

Biên Hòa lại một chiều mưa. Tôi không thích mưa cho lắm, nhưng cũng không phải ghét, và cũng chẳng phải yêu tha thiết. Tôi không thích mưa dầm dề, cũng chẳng thích mặc áo mưa mỗi khi trời đổ mưa; tôi thích để đầu trần đội mưa hơn, đơn giản vì nó không vướng víu. Cái cảm giác mặc áo mưa, ướt không ra ướt, khô không ra khô, làm tôi khó chịu thật sự.

Tan học, tôi ra về khi mưa còn chưa dứt, vừa dắt xe đi trong mưa vừa ngắm Biên Hòa trong làn mưa, ngẫm nghĩ lời mẹ nói qua điện thoại: “Lúa chín rồi mà mưa bão dữ quá, vùng dưới sông ngập hết trơn”. Bỗng tôi thấy nhớ quê, nhớ những cơn mưa miền Trung vô cùng.

Mùa lội nước ngập đầu gối

Ừ! Vậy là Quảng Ngãi nói riêng và duyên hải miền Trung nói chung đã vào mùa mưa. Cái mùa lội nước ngập đầu gối, mùa của những chiếc bè chuối khởi hành cuộc du ngoạn trên biển nước mênh mông, mùa đi thả nờm bắt cá, mùa đi dạo đồng bắt cua và tối tối cầm pin đi bắt nhái.

Tôi nhớ những ngày còn nhỏ, lũ trẻ thôn quê chúng tôi rất thích trò gấp thuyền giấy thả trên “con sông” trước nhà, thích chạy ra vọc nước, cứ lội lủm chủm tìm bắt những con cua, con cá theo nước từ đồng lên. Hả hê, vui tít mắt mỗi khi bắt được chú cá lia thia, cô cua nhỏ xíu, để rồi sau đó “hưởng” một trận đòn nên thân vì cái tội vọc nước.

Tôi nhớ những ngày đi học phải xắn quần thật cao, có đứa xắn đến tận đùi, một tay xách dép, một tay cầm cặp, cứ thế lội nước đến trường rồi lội về nhà. Nhớ cả những hôm trời mưa bất chợt, thế là nguyên bộ áo đẫm nước.

Những ngày mùa trong mưa

Tôi không thể quên những ngày mùa trong mưa. Lúa chín vàng trĩu hạt cứ nằm sấp trong biển nước mênh mông. Thương quá dáng ai bé nhỏ lội trong dòng nước cắt từng bó lúa, ôm bó lúa vào ghe mà lòng trĩu nặng. Bao khó nhọc mong chờ, sao trời nỡ tay tàn phá thế này? Tôi nhớ, tôi thương, thương lắm Quảng Ngãi, thương quá Mộ Đức quê tôi những ngày mưa bão…

Mưa miền Trung đến chậm, đi cũng chậm

So với miền Bắc và miền Nam, mùa mưa miền Trung quê tôi đến chậm hơn nhưng lại ở lâu hơn, và để lại nhiều dấu vết, nhiều thương đau hơn khi ra đi. Nếu miền Bắc vào mưa khoảng tháng hai, tháng ba, miền Nam chậm hơn một hai tháng, thì đến khoảng cuối tháng bảy, tháng tám âm lịch, miền Trung mới bước vào mùa mưa.

Mưa miền Trung khác hẳn mưa miền Nam. Không đến nhanh và hối hả, không vội xóa tan cái nắng chói chang rồi vội đi như một cơn gió. Mỗi lần trời vào mưa đều có dấu hiệu riêng: mây đen kéo đến che khuất bầu trời, phía tây chân trời hay ra dông sét, vài ba ngày sau mây đen lại kéo về, rồi một, hai, ba, bốn giọt mưa rơi lộp bộp, rồi nhiều hơn, nhiều hơn nữa. Mưa đến thật nhẹ nhàng. Đã đến như thế nên cũng không vội đi, cứ âm ỉ suốt ngày, hết ngày này sang ngày khác, có khi cả tuần, cả tháng không thấy mặt trời.

Những ngày đầu, cây cối như cười hả hê mỗi khi mưa tới. Từng giọt nước khẽ chảy xuống từ chiếc lá, cuốn theo bụi bặm hòa vào lòng đất, trả lại bầu không khí trong lành. Nhưng khi mưa dầm dề kèm gió to thì cây sợ lắm: sợ nước dìm mình, sợ cành bị gió quật gãy, sợ mưa thành bão táp cuốn đi tất cả. Để rồi khi mưa đi, chỉ còn lại khung cảnh hoang tàn, đổ nát, bao mất mát đau thương và cái nghèo khó bám lấy con người qua bao đời. Tốn bao mồ hôi công sức, mong thoát khỏi đói nghèo, vậy mà bão táp lại nỡ cướp sạch. Ôi quê tôi, đến bao giờ mới không còn đói nghèo, không còn đau thương mất mát nữa đây?

Người quê tôi chưa bao giờ ngã quỵ

Lắm đau thương, mất mát là thế, nhưng người dân quê tôi chưa bao giờ bỏ cuộc, chưa bao giờ gục ngã. Họ kiên cường lắm, đáng quý lắm. Bão đánh đổ thì xây lại, lũ cuốn trôi thì trồng lại, nuôi lại; đời này sang đời khác cứ cùng nhau đọ sức với thiên nhiên không mệt mỏi. Dù đói nghèo nhưng không bao giờ để con cái thất học, đó chính là bản chất đáng quý của người quê tôi.

Và hôm nay, những đứa con của quê hương ấy cũng không phụ lòng cha ông. Bảng vàng vinh danh vẫn không thiếu tên những người con xứ Quảng. Thanh niên xứ Quảng cũng nhiệt huyết, ai cũng mong góp sức giúp quê nhà. Thật đáng quý, đáng yêu biết bao những con người xứ Quảng.

Dù học tập xa quê, dù quê tôi nghèo khó, dù giọng nói quê tôi không ngọt ngào mà khô khốc, tôi vẫn luôn tự hào về quê hương. Khô cằn mà chân thật, chất phác. Nghèo khó mà giàu ý chí nghị lực, giàu lòng nhân ái bao dung. Thế còn bạn? Bạn có tự hào là người con Quảng Ngãi không? Tôi tin là có!

Và tôi cứ nhớ

Dòng suy nghĩ cứ theo tôi suốt chặng đường về trong mưa, và tôi vẫn cứ nhớ. Nhớ những chiều đạp xe quanh xóm làng, nhớ khói bếp nhà ai nồng ấm, nhớ con đường quê đất đỏ lấm lem, nhớ ba mẹ, nhớ gia đình, nhớ bạn bè và thầy cô, nhớ những con thuyền giấy chẳng biết trôi về đâu trên dòng nước mênh mông. Và tôi thèm lắm một bữa cơm đạm bạc cùng gia đình trong chiều mưa ấm áp… Cứ như thế, tôi nhớ và tôi thương… thương quá Quảng Ngãi, thương quá miền Trung thân yêu.

Biên Hòa, 28/8/2010

Tôi viết bài này thân tặng anh A.K, người đã cùng tôi chia sẻ và giúp đỡ tôi rất nhiều; gửi tặng bạn Th, người bạn đồng hương không ngại khó khăn giúp đỡ mọi người; và thân tặng tất cả những người con Quảng Ngãi xa quê.

Bài viết của thành viên Khuê Ngọc Lan (QN91), đăng lần đầu trên diễn đàn Người Quảng Ngãi ngày 29/8/2010. Ban biên tập sửa lỗi chính tả và chia mục, giữ nguyên giọng văn tác giả.