Thành phố Quảng Ngãi năm 2010: nhà yến, nhà sách và hội chợ

Người xa quê nhìn quê qua từng bản tin, từng lời kể của người còn ở nhà. Năm 2010–2011, trên diễn đàn Người Quảng Ngãi có mấy topic nhỏ về chuyện làm ăn ở thành phố Quảng Ngãi: nhà nuôi yến mọc lên khắp nơi, một nhà sách lớn khai trương, hội chợ mùa hè, một chợ mua bán trên mạng. Đọc lại, đó là một bức ảnh chụp thành phố quê nhà năm ấy, kèm những ký ức bà con góp vào.

Tiếng loa gọi yến giữa phố

Tháng 10/2010, một thành viên ở quê viết: từ đầu năm Canh Dần, ở thành phố Quảng Ngãi “đi trên đoạn đường nào cũng nghe tiếng âm thanh gọi chim Yến của những người nuôi Yến Sào.” Rồi kể một cảnh rất đời: “Đứng trước Chợ Quảng Ngãi đợi mẹ đi chợ, tôi nghe âm thanh gọi chim to hơn cả tiếng xe chạy ngang.” Khách sạn nuôi, nhà biệt thự cũng nuôi: “Khách sạn cũng nuôi Yến, Nhà biệt thự cũng nuôi Yến… rất nhiều, rất nhiều.” Chiều chiều ngước lên trời đã thấy chim bay. Người viết mong nghề tạo ra thứ “vàng trắng” ấy phát triển ở quê.

Một thành viên khác xác nhận: “Chỗ mình ở cũng có nhiều chim yến lắm.” Khế chua kể một chuyện ngộ của bạn mình ở Quy Nhơn: “hóa ra xây nhà 3 tầng chỉ ở mỗi tầng trệt, hai tầng trên để nuôi Yến…nghe ngộ ngộ”. Admin TrungKien ở Sài Gòn thì kể nơi đầu tiên anh thấy nuôi yến là một khu biệt thự ở quận 9, nhà nào cũng nuôi, có cả hệ thống phun sương tạo độ ẩm, “Nhưng cái máy kêu gọi yến la hét suốt ngày.”

Một người đang nuôi yến ở Quảng Ngãi vào góp lời tỉnh táo hơn. Người ấy kể đã xây hai nhà nuôi, đi nhiều vùng thì thấy phần lớn “phát triển một cách manh mún, đầu tư theo kiểu hứng lộc trời.” Rồi dặn người mới đọc tài liệu đừng vội mừng: “Nếu chỉ dựa vào mấy trang sách này mà nuôi được chim yến thì ai cũng giàu cả rồi.” Có người hỏi vùng núi có nuôi được không, người ấy giải thích nghề này dựa vào đàn chim tự nhiên, nơi nào chim chưa bay tới thì “hiện nay chưa thể nuôi chim yến vì đàn chim chưa di cư đến”.

Nhà sách mới và nhà sách ngày xưa

Tháng 7/2010, một bản tin của Báo Quảng Ngãi điện tử được đăng lại: một nhà sách lớn, rộng gần 500 mét vuông, có máy lạnh, khai trương ở đường Nguyễn Nghiêm, với hàng chục nghìn đầu sách tiếng Việt và tiếng nước ngoài. Tin mới, nhưng người đọc lại nhớ chuyện cũ. Một người kể: “Ngày xưa lúc còn học lớp 8 9 mình hay vo nhà sách FAHASA này lắm, lúc đó nằm dưới nhà văn hóa lao động.” Rồi nhà sách đóng cửa một thời gian, giờ mở lại, “Thêm cơ hội cho mọi người tiếp cận với sách và tài liệu!”

Người khác thì không mấy ấn tượng: “nhà sách này lâu lắc rồi mấy pa ơi.Mà nhìn nó cũng bình thường thôi.” Một người ghé rồi kể nhà sách nằm “trong siêu thị mới mở”. bupbetinhyeu nói gọn một chân lý: “siêng đi hết thì có sách hay cần đọc kaka”. Mystars chỉ một chỗ khác, khỏi tốn đồng nào: “jờ mấy bạn về thưu viện tỉnh đi 103 Hung Vương sách gì cũng co ak”.

Hội chợ và ly sữa chua dưới Thành Cổ

Tối 18/6/2011, hội chợ Quảng Ngãi năm 2011 khai mạc ở Trung tâm Văn hóa Thông tin tỉnh, theo bản tin đăng lại có 50 doanh nghiệp, gần 100 gian hàng, kéo dài tới 25/6. Một thành viên rủ liền: “anh chị em ai đi hội chợ,tối ni tập trung đi cho vui nhen pòa kon!!” Người khác thì nhớ một hội chợ khác, ở một chỗ khác, với một món khác: “Đi hội chợ dưới Thành Cổ ngồi uống sữa chua thì thôi rồi”. Ai lớn lên ở thành phố Quảng Ngãi chắc nhớ chỗ ngồi ấy.

Chợ Quảng Ngãi trên mạng

Tháng 10/2010, có người báo khai trương một diễn đàn mua bán trên mạng cho người Quảng, lấy tên chợ Quảng Ngãi. Lời giới thiệu viết: “Nhằm tạo sân chơi, nơi giao lưu – trao đổi – buôn bán và hợp tác làm ăn giữa các doanh nghiệp trong tỉnh Quảng Ngãi”. Người viết biết mua bán trực tuyến không còn mới, nhưng tin nó sẽ lớn nhanh. Năm 2010, đó là một ý nghĩ đi trước; mười mấy năm sau, chợ trên mạng đã thành chuyện thường ngày ở quê.

Bà con ở xa còn có câu lạc bộ doanh nhân của riêng mình, kể ở bài Câu lạc bộ Doanh nhân Quảng Ngãi ở Sài Gòn. Thành phố bên dòng sông Trà ở bài Sông Trà – dòng sông mẹ. Cả loạt bài ở trang Sinh viên Quảng Ngãi xa quê.

Bài viết lại từ tư liệu diễn đàn Người Quảng Ngãi 2010–2011: topic “Quảng Ngãi sắp trở thành TP Chim Yến”, bản tin của Báo Quảng Ngãi điện tử về khai trương nhà sách, bản tin khai mạc hội chợ, thông báo khai trương một chợ mua bán trên mạng, cùng các trả lời. Số liệu theo các bản tin ấy. Địa danh theo tên gọi thời đó. Câu trong ngoặc kép giữ nguyên chữ gốc, kể cả lỗi gõ. Ban biên tập lược số điện thoại, đường link blog, tên miền và một lời bình về cán bộ. Ảnh gốc không có nên dùng ảnh minh họa.