Nhật ký ngắm trời của QAAC: núi Thiên Ấn, nguyệt thực, Mỹ Khê

Từ năm 2011, Câu lạc bộ Thiên văn nghiệp dư Quảng Ngãi (QAAC) đã có kính tự làm, nên những buổi hẹn với bầu trời bớt cảnh ngồi chờ suông. Bài này đi qua các đêm ngắm trời của câu lạc bộ từ tháng 5/2011 đến năm 2012: một đêm trên núi Thiên Ấn, một cuốn nhật ký quan sát ghi từng giờ, hai lần nguyệt thực và những tấm ảnh chụp ở biển Mỹ Khê.

Trời tháng Năm và lời mời lên núi Thiên Ấn

Sáng 3/5/2011, ban chủ nhiệm đăng lời mời: “Theo quan sát của những đêm gần đây,bầu trời Quảng Ngãi quang mây, không trăng vì thế có rất nhiều chòm sao tỏa sáng rực rỡ.” Bài liệt kê như một tấm bản đồ: phía Nam có chòm Nhân Mã, Bọ Cạp, phía Tây có chòm Orion, phía Bắc có Gấu Lớn, Gấu Nhỏ, “sao Bắc Đẩu rất sáng”. Buổi ngắm sao hẹn 19 giờ ngày 4/5/2011, tập trung ở công viên Ba Tơ, mời tất cả mọi người.

Một thành viên ở xa nhà vào đăng ký “một vé”, rồi đành chịu: “chăc là phải giao lưu trực tuyến với mọi người rồi hehe”. Người hẹn bảo cứ chọn chỗ quan sát của mình, 7 giờ tối mai giao lưu.

Ngày 5/5, bài ảnh lên diễn đàn: “Đúng theo kế hoạch,nhóm chúng tôi gồm 7 thành viên đã lên đỉnh núi Thiên Ấn lúc 19h30.Bầu trời nhiều mây nên mọi người nhẫn nại đợi đến 20h00 trời quang mây tạnh.” Rồi: “Chúng tôi đã xác định và định vị rất nhiều chòm sao.” Ảnh nay không còn. Hai năm sau, một thành viên mới xem lại bộ ảnh và nhắc chuyện cái kính ngày ấy, kể ở bài Chiếc kính thiên văn tự chế của QAAC.

Cuốn nhật ký quan sát của Khaclong

Cũng sáng 3/5, người lập câu lạc bộ, lúc này dùng nick Khaclong, mở một topic mới: “Kể từ hôm nay Khaclong sẽ chia sẻ cùng mọi người kỹ năng của mình về quan sát thiên văn.” Anh viết: “Mùa hè là mùa chúng ta có rất nhiều cơ hội chiêm ngưỡng vẻ đẹp huyền bí của vủ trụ bao la.” Đêm ấy anh định quan sát bốn chòm sao nổi bật: chòm Orion lúc 19 giờ ở phía Tây, phía Nam có Nhân Mã, Bán Nhân Mã và Bọ Cạp.

Sáng hôm sau, nhật ký được ghi lại từng mốc. “19h10 mây phủ kín bầu trời,thời điểm này vẫn chưa quan sát được,đợi tí nữa xem sao.” Rồi “20h01 bầu trời nhiều mây,quan sát không được…thất vọng rồi ah nha.” Rồi trời thương: “ông trời không phụ người có công,chờ đợi mãi cuối cùng cũng trời quang mây tạnh.” Chòm Bán Nhân Mã hiện rõ phía trời Nam, đầu con Bọ Cạp lộ dần ở chân trời. Orion thì đã chìm xuống, không kịp xem. Anh ghi tiếp: “quan sát phía trời Nam thấy chòm thập giá rất rõ.Phía trời Tây có 1 ngôi sao sáng nhất,đó là anh chàng Sirius.”

Đêm ấy là một đêm ngắm sao ở hai nơi. Anh viết: “Thật ra đêm nay có 1 bạn đang quan sát tại tp Quảng Ngãi,còn KL đang quan sát tại TP Vạn Tường. 2 đầu cầu đang trao đổi trực tuyến qua mạng điện thoại viettel,heeeeee”. Rồi mây lại kéo về. Dòng cuối: “21h50 mây nhiều quá,thôi đi ngủ…mai lại tiếp tục.”

Cuốn nhật ký còn hai trang ngắn. Tháng 6/2011: “sáng nay thức dậy nhìn về hướng Đông thấy 2 ngôi sao sáng rực rở,đẹp thiệt.” Kèm câu đố: “Đố bạn đó là 2 ngôi sao nào.” Cuối tháng 8: “Mùa này cách bạn có thể quan sát sao Mộc lúc 23h, ngôi sao sáng nhất to nhất phía Đông. Nó rất đẹp”.

Nguyệt thực tháng 6/2011 qua chiếc 60f900

Ngày 28/5/2011, câu lạc bộ báo tin nguyệt thực ngày 15/6/2011. Thông báo viết rằng ở Việt Nam “chỉ có thể quan sát thấy nguyệt thực một phần vào lúc quá nửa đêm 15, rạng sáng 16 tháng 6”. QAAC hẹn một buổi offline xem nguyệt thực “qua kính thiên văn (made in QAAC)”.

Lời hẹn chạm ngay vào nỗi khó của các bạn nhỏ. Chi còi viết: “muốn tham gia nhưng thời gian nửa đêm thì gia đình ko cho phép rồi huhu”. Người hẹn đáp: “trăng sáng..ở nhà xem cũng được mà em….”. Da.fend than: “chỉ đc xem trên tivi ước gì đc xem ở ngoài nhĩ … !” Anh đáp: “….điều ước được trở thành sự thật đó…”, miễn là thuyết phục được gia đình cho ra ngoài buổi tối. Người lập câu lạc bộ còn lo: “nguyệt thực lần này diễn ra khuya quá sợ mấy đứa ko đi được..”.

Ngày 20/6, ảnh lên diễn đàn. Bài ảnh viết: “Đêm ngày 15/6 rạng sáng 16/6, ở Quảng Ngãi chúng ta có dịp chiêm ngưỡng một trong những vẻ đẹp kỳ bí của Mặt trăng – đó là hiện tượng Nguyệt thực toàn phần.” Thông báo trước đó nói một phần, bài ảnh nói toàn phần. Ban biên tập giữ nguyên cả hai lời. Ảnh chụp qua chiếc kính 60f900 của câu lạc bộ bằng một chiếc điện thoại. Có người chê chưa rõ, nên đầu tư thêm đồ. congake1990 bênh: “Như thế đã là rõ rồi đó”. Người chụp cười trừ: “đúng rồi,cái dt có 5 chấm mà..nên anh em thông cảm chứ.” Rồi hứa: “hứa hẹn vào ngày tròn 1 năm clb ra đời sẽ có kính vip…(đầu tháng 8 này)”.

Năm 2012: sao Kim qua Mặt Trời, mưa sao băng ở Bãi Chín Nghĩa

Tháng 6/2013, câu lạc bộ đăng một loạt ảnh hoạt động năm 2012. Ảnh đã mất, còn lại mấy dòng chú thích, đọc lên như một cuốn lịch:

• “04h30′ ngày 21/05 Ngắm nguyệt thực 1 phần tại Mỹ Khê” (chú thích gốc ghi vậy; ai trong cuộc nhớ rõ hôm ấy ngắm gì, xin gửi về Ban biên tập)
• “04/06 Xem Nguyệt thực một phần tại Biển Mỹ khê”
• “06/06 Sự kiện Sao Kim qua đĩa Mặt trời”
• “07/06 Xem sao Thổ qua kính phản xạ D140”
• “02/08 Sinh nhật lần 2 CLB tại Quảng Trường”
• “12/08 Ngắm mưa sao băng tại Bãi Chín Nghĩa”
• “offline xem trăng tháng 11”

Buổi xem trăng tháng 11 ấy được hẹn từ ngày 18/11/2012. Bài hẹn báo hai hiện tượng: sự hội tụ của hai ngôi sao sáng phía Đông lúc rạng sáng 27/11, và “Nguyệt thực nửa tối sẽ bắt đầu lúc 19h15 và kết thúc lúc 23h51, cực đại lúc 21h33 (giờ Việt Nam) tối ngày 28/11/2012.” Admin TrungKien nhắc: “Anh lên kế hoạch cụ thể đi anh. Để các bạn biết mà tham gia.” Kế hoạch đăng sau đó: buổi rạng sáng 27 không làm, tối 28/11 tập trung ở Quảng Trường lúc 18 giờ 30. Đề tài trò chuyện rất đúng năm 2012: “những hiện tượng thiên văn xung quanh Ngày Tận Thế”. Bài viết: “Kết thúc Nguyệt thực nửa tối cũng là kết thúc buổi offline.”

Dưới loạt ảnh năm 2012, người lập câu lạc bộ chỉ để lại một dòng: “cố gắng phát huy”. Đó là một trong những dòng cuối cùng về QAAC mà Ban biên tập tìm thấy trong kho lưu.

Đọc tiếp

Núi Thiên Ấn, nơi QAAC lên ngắm sao, nằm trong mười hai cảnh đẹp xứ Quảng. Những đêm ngắm sao băng năm đầu của câu lạc bộ có ở bài Mưa sao băng năm 2010 bên sông Trà. Toàn bộ chặng đường câu lạc bộ ở bài CLB Thiên văn nghiệp dư Quảng Ngãi (QAAC).

Bài viết lại từ tư liệu diễn đàn Người Quảng Ngãi, tháng 5/2011 đến tháng 8/2013: lời mời ngắm sao đêm 4/5/2011, bài ảnh đêm quan sát trên núi Thiên Ấn, nhật ký quan sát của thành viên Khaclong (Omega_love), tin và ảnh nguyệt thực tháng 6/2011, thông báo offline xem nguyệt thực nửa tối tháng 11/2012, loạt ảnh năm 2012, cùng các trả lời. Ngày giờ các hiện tượng thiên văn ghi theo bài đăng của thành viên thời đó. Câu trong ngoặc kép giữ nguyên chữ gốc, kể cả lỗi gõ. Ảnh gốc đã mất nên dùng ảnh minh họa. Ban biên tập lược số điện thoại và tên thật trong bài.