Quê hương Quảng Ngãi qua lời thành viên diễn đàn (2010–2014)

Diễn đàn Người Quảng Ngãi những năm 2010–2014 không có phóng viên. Quê hương trên đó là quê hương do thành viên tự kể: một món ăn nhớ từ hồi đi học, một tấm ảnh chụp bằng điện thoại, một câu hỏi “huyện mình có gì ngon”, một lời bức xúc về bờ sông. Bài này là trang dẫn đường cho loạt bài về quê hương qua lời thành viên, kèm những chuyện nhỏ chưa đủ thành bài riêng.

Quê mình có gì? Những bài trong loạt

Người Quảng xa quê nhắc tới quê trước hết bằng món ăn. Topic hỏi đặc sản từng huyện dài cả chục trang, có ca dao, có thơ tự làm, có trận cãi bánh ít lá gai của tỉnh nào, kể ở bài Món quê thành viên nhớ nhất. Vùng núi Trà Bồng có bài riêng về rau ranh, ốc đá và hương quế. Ở Sài Gòn, sinh viên Quảng rủ nhau đi tìm bánh xèo đúc khuôn đất, bánh bèo Đức Phổ, ram bắp, don, và về kể lại như viết phóng sự.

Rồi tới cảnh đẹp. Từ tháng 3/2010 đã có topic chỉ toàn ảnh quê, sau đó là Cổ Lũy, Sa Huỳnh, đập Thạch Nham, thác Taoong, kể ở bài Cảnh đẹp Quảng Ngãi qua ảnh thành viên. Lý Sơn có một bài đăng lại về chuyến tàu hàng ra đảo sau bão, và một bài về những lần đảo trở lại diễn đàn. Còn chuyện người cùng huyện, cùng xã lên mạng tìm nhau nằm ở bài Điểm danh theo huyện.

“Ước gì Quảng Ngãi có một góc như thế”

Tháng 6/2010, một thành viên đăng ảnh Vũng Tàu chụp từ trên cao, hỏi: “Đẹp hok bà con???” DrAdam trả lời một câu làm cả topic đổi hướng: “Ước gì Quảng Ngãi có một góc như thế :((“. haituyen123 đáp bằng một tấm ảnh: “Biển Sa Huỳnh nè.” Rồi thêm: “Nhà tớ có trong tấm hình này nè. khekhe!!!”

Từ đó hai người bàn chuyện quê mình làm du lịch. Khế chua: “Biển Sa Huỳnh đẹp thật…nhưng quê mình chưa biết khai thác lợi thế thì phải?” haituyen123 kể: “Ở Sa Huỳnh có khu du lịch Sa Huỳnh nhưng đang trong quá trình xây dựng nên quy mô còn nhỏ lắm”. Khế chua nghĩ xa hơn: “Du lịch cũng phải mang tính hệ thống, ko ai chạy ra QN chỉ để đến khu du lịch Sa Huỳnh”. haituyen123 vẫn tin: “Lâu nhưng nhất định sẽ có. Cậu cứ từ từ đừng có vội.”

Admin TrungKien vào vẽ luôn một tuyến đi: “Nếu làm 1 chuyến du lịch xuyên suốt Quảng Ngãi thì chúng ta có Sa Huỳnh – Khu du lịch Đăng Thùy Trâm – Thác Sa Vanh – Thác Trắng – biển Mỹ Khê – Khu kinh tế Dung Quất”. Khế chua kết bằng giọng người Quảng hay tự trào: “ở ko thì nói cho zui thôi”. Mười mấy năm sau, vài điểm trong danh sách ấy đã có bài riêng trên trang này, như thác Sa Vanh hay văn hóa Sa Huỳnh.

Bờ sông Trà và một lời bức xúc

Tháng 10/2010, một thành viên ở thành phố Quảng Ngãi mở topic “Vài lời cho Quê hương Quảng Ngãi”. Anh mừng quê đổi thay, và tin khu đê bao sông Trà sẽ rất đẹp, “nhất là khi đập ngăn nước xây dựng xong vào năm 2012 thì đâu có thua gì sông Hương của Huế”. Nhưng mỗi ngày đi ngang, anh thấy bờ sông bày bừa những “cầu” gỗ, “cầu” xi măng từ quán bắc xuống, những lò nướng, những trụ điện nhỏ. Anh viết như người hết cách: “Hàng ngày đi qua đi lại nhìn thấy tôi ao ước giá như tôi có 72 phép thần thông như Tôn Ngộ Không có lẽ tôi sẽ hô biến để trả lại quang cảnh sạch đẹp cho bờ sông.”

Người trả lời không đồng ý. Anh bảo mỗi lần về quê vẫn ra bờ kè hóng mát, lai rai với bạn, thấy không đến nỗi như vậy, và giữ sạch bờ sông là việc của cả người dân chứ không riêng ai. Rồi anh viết một câu nói đúng cái người Quảng nhớ về bờ sông ấy: “Những quán cóc, ghế đá, bờ sông,…tất cả những yếu tố đó tạo nên 1 điểm hẹn lý tưởng không thể không nhắc đến khi nói về Quê hương Quảng Ngãi.” Hai người nhìn cùng một bờ sông, một người thấy rác, một người thấy chỗ hẹn. Con sông ấy được kể kỹ ở bài Sông Trà – dòng sông mẹ.

Quán cà phê ở thành phố Quảng Ngãi năm 2010

Tháng 12/2010, một người miền Bắc mới vào làm việc ở Quảng Ngãi hỏi chỗ uống cà phê đẹp mà giá phải chăng. Lâu không ai trả lời, anh hỏi lại, rồi nói thật lý do: “Sau này nếu bạn bè mình vào còn biết mà chém gió. Chẳng lẽ chúng nó vào bảo quảng ngãi chẳng có gì ngoài tỏi lý sơn àh!” Một người Quảng thú thật: “ngay cả mình dân Qn mà hỏi địa điểm ăn chơi ở QN mình còn bó tay nữa là”.

Rồi người ta chỉ dần. Chi còi chỉ đường vào làng cà phê. Có người chỉ một quán trong hẻm, “Có nhiều loại thức uống và đồ ăn, cái nào cũng 5k thôi”. Có người kể quán mới mở dịp Tết, trong hẻm gần công viên, nơi “vừa nghe nhạc Trịnh vừa hát nhấm nháp ly cà fê trong khung cảnh yên tĩnh thì rất tuyệt”. boydatquang thích một quán khác trong phố: “Buổi sáng vào đó ngồi nhâm nhi tách caphê và nghe nhac Trịnh thì chẳng còn gì bằng.” Cà phê nhạc Trịnh, quán năm nghìn, làng cà phê: đó là thành phố Quảng Ngãi của sinh viên năm 2010. Một năm sau, Noicuoichantroi đọc lại vẫn rủ: “toàn món ăn dân dã thế này…hôm nào về làm một tua đi nhỉ….”

Lễ hội, người làm quê tự hào, và những lời nhờ tìm mộ

Lễ hội có lúc cũng lên diễn đàn. Năm 2014, một bài giới thiệu lễ hội đua thuyền truyền thống làng biển Vũng Tàu, xã Bình Châu, Bình Sơn được đăng lại. Theo bài, lễ hội diễn ra dịp Tết Đoan Ngọ, các ngày mùng 4, 5, 6 tháng 5 âm lịch, mỗi xóm một thuyền, thuyền gắn tứ linh Long Lân Quy Phụng, và là dịp con cháu làm ăn xa trở về làng với tinh thần “ly hương bất ly tổ”. Trước đó, trong topic ảnh quê năm 2010 cũng đã có người nhắn một dòng hẹn lên Thiên Ấn xem đua ghe.

Diễn đàn cũng hay mừng cho người Quảng làm quê tự hào. Cuối tháng 8/2010, thành viên đăng tin rủ nhau cổ vũ thí sinh Bích Nga, người Quảng Ngãi, trong đêm chung kết cuộc thi Người dẫn chương trình truyền hình 2010. Hôm sau có tin chị nhận ba giải: người có giọng truyền cảm nhất, giải ba, và giải báo chí bình chọn. Cả hai bài đều kết bằng một câu: “Quảng Ngãi là số một!”

Có những topic nặng hơn. Năm 2010, gia đình hai liệt sĩ quê miền Bắc nhờ diễn đàn tìm giúp: một người hy sinh năm 1974 ở Minh Long, một người hy sinh năm 1972 ở vùng Ba Sơn, Ba Tơ. Người bạn đưa tin lên viết: “Mình rành Internet nên đưa lên đây.” Thành viên vào đẩy topic nhiều lần, nhắn “ai ở Minh Long thì tìm giúp đi nào”. Kho lưu không ghi lại gia đình đã tìm được hay chưa. Ban biên tập không đăng lại tên, địa chỉ và số điện thoại trong các lời nhờ ấy.

Các bài trong loạt “Quê hương qua lời thành viên”

• Cảnh đẹp Quảng Ngãi qua ảnh thành viên diễn đàn (2010–2014)
• Một chuyến đi: ra Lý Sơn trên con tàu chở hàng sau bão (đăng lại 2010)
• Lý Sơn trên diễn đàn: ảnh đảo, tủ sách, hành trình biển đảo (2012–2014)
• Món quê thành viên nhớ nhất: cá bống sông Trà, bánh ít lá gai (2010–2011)
• Rau ranh, ốc đá và hương quế Trà Bồng (2010)
• Bánh xèo Quảng Ngãi giữa Sài Gòn (2010–2013)
• Bánh bèo Đức Phổ, ram bắp, don giữa Sài Gòn (2010–2014)
• Điểm danh theo huyện: người Quảng Ngãi xa quê tìm người cùng xã (2010)

Gửi về Ban biên tập

Quê mình còn nhiều món, nhiều cảnh chưa ai kể trên diễn đàn cũ. Ai có một món quê, một góc làng, một tấm ảnh cũ muốn kể, xin gửi về Ban biên tập. Bài gửi về sẽ đứng tên người viết.

Bài viết lại từ tư liệu diễn đàn Người Quảng Ngãi 2010–2014: topic “Vũng Tàu _ từ trên cao nhìn xuống”, “Vài lời cho Quê hương Quảng Ngãi”, “Hỏi quán cafe và chỗ ăn uống”, hai bài tin về cuộc thi Người dẫn chương trình truyền hình 2010, hai topic nhờ tìm mộ và đồng đội liệt sĩ, bài giới thiệu lễ hội đua thuyền làng Vũng Tàu (Bình Châu) đăng năm 2014, cùng các trả lời. Câu trong ngoặc kép giữ nguyên chữ gốc, kể cả lỗi gõ. Địa danh theo tên gọi thời đó. Ban biên tập không ghi tên các quán, lược tên thật, số điện thoại, lời chê bai và tranh cãi. Ảnh gốc đã mất nên dùng ảnh minh họa.